1. HABERLER

  2. GÜNCEL

  3. DEDAŞ: Çiftçinin elektrik masrafı damlama sulamayla %44 düşer

DEDAŞ: Çiftçinin elektrik masrafı damlama sulamayla %44 düşer

DEDAŞ çiftçinin elektrik faturalarını düşürmenin yollarını ortaya çıkarmak amacıyla iki ilde, sulama modeli analizi yaptırdı. Tasarruf oranı %44'e çıkabiliyor.

DEDAŞ: Çiftçinin elektrik masrafı damlama sulamayla %44 düşer

Hal Postası - DEDAŞ çiftçinin elektrik faturalarını düşürmenin yollarını ortaya çıkarmak amacıyla iki ilde, sulama modeli analizi yaptırdı. Tasarruf oranı %44'e çıkabiliyor.

Bir süre önce borç nedeniyle çiftçilerin elektriğini kesen Dicle Elektrik Dağıtım AŞ (DEDAŞ), Şanlıurfa ve Mardin illeri için tarımsal sulama model analizi yaptırdı. Analiz sonuçlarına göre 100 dekar mısır ya da pamuk tarlasında damlama sulama yöntemi kullanılırsa Mardinli üretici 42 bin lira; Şanlıurfalı üretici ise 37 bin lira tasarruf sağlıyor. 

Enerji sektörüne yönelik haber yayını yapan Enerji Günlüğü sitesinden Sabiha Kötek’in haberine göre DEDAŞ, enerji maliyetinin kullanılan sulama yöntemine bağlı olarak önemli ölçüde değiştiğini gösteren bir analiz yayınladı. Model analizde aynı birim arazinin sulanması için gereken su miktarı, elde edilen verim, harcanan enerji miktarı ve bunların kâr/zarar sonuçlarını hesaplandı. Analizde bölgede faaliyet gösteren ziraat odalarının konuyla ilgili araştırmaları da dikkate alındı. Tarla eğimi ve hava sıcaklığı gibi bölge şehirleri arasında büyük farklılıklar göstermeyen değişkenler ise model dışında tutuldu.

DAMLAMA SULAMAYLA %44 TASARRUF

Dicle Elektrik’in 100 dönüm araziyi veri kabul ederek, bir hasat mevsimi için yaptığı maliyet analizine göre, Mardin’de pamuk veya ve mısır tarımı için yapılan sulamada, yüzey sulama yöntemi kullanıldığında yaklaşık elektrik tüketimi 217 bin kWh (kilovatsaat) olurken, aynı miktardaki arazide damlama sulama yapılırsa enerji tüketimi yüzde 44 oranında azalarak 121 bin kWh’e düşüyor. 

Yüzey sulamada çiftçinin enerji faturası devletin yüzde 45 oranındaki desteğiyle birlikte hesaplandığında yaklaşık 94 bin lira olurken, damlama sulamada bu fatura yüzde 44 azalarak yaklaşık 53 bin liraya düşüyor. 

Şanlıurfa’da ise yüzey sulamayla yaklaşık 195 bin kWh elektrik sarf edilirken, damlama sulamayla enerji tüketimi yaklaşık yüzde 44 azalarak 109 bin kWh’e düşüyor. Yüzey sulamada çiftçinin elektrik faturası devlet desteğiyle birlikte hesaplandığında yaklaşık 85 bin lira olurken, damlama sulamada bu rakam yaklaşık 48 bin liraya geriliyor. 

İki ildeki maliyet farkı ise sulama için kazılan kuyuların derinliğinden kaynaklanıyor. Örneğin Mardin’de ortalama 500, Şanlıurfa’da ise 350 metreden su çekiliyor. Model analizin sonucuna göre, tarımsal sulamada damla yönteminin uygulanması Mardinli çiftçiye 100 dönümde yaklaşık 42 bin lira, Şanlıurfalı çiftçiye ise yaklaşık 37 bin lira tasarruf sağlıyor.

SU ÇIKARIRKEN YAPILAN MASRAF BOŞA GİDİYOR

Enerji Günlüğü’ne analiz sonuçları hakkında açıklama yapan DEDAŞ Genel Müdürü Yaşar Arvas, tarımsal sulama abonelerinin girdi maliyetlerini düşürmelerine yardımcı olmak istediklerini kaydetti ve “Bunu bir hizmet ve sosyal sorumluluk olarak görüyoruz. Yaptığımız saha çalışmaları ve araştırmalar sonucunda ortaya çıkan tablodan hareketle, çiftçilerimizin sulama verimini yükseltmek ve enerji maliyetlerini düşürmek için yüzey sulama yerine damlama sulama yöntemini kullanmalarını öneriyoruz” dedi.

Yüzey sulama yüzeye çıkarmak için masraf yaratan suyun hızla buharlaşmasına; önemli bir miktarının da bitkinin faydalanmasına fırsat kalmadan beslenme derinliğinin altında toprağa karışmasına neden oluyor. Damlama sulama yönteminde ise bitkinin su tüketim hızına yakın hızda salınan su, hem miktar olarak kat kat azalıyor, hem de bitkiyi aşırı sulama stresinden kurtarıyor. 

DEDAŞ Genel Müdürü Yaşar Arvas açıklamasına ilaveten şunları söyledi, “Damla sulamada, bitkinin kökleri doğrudan suya kavuştuğu için buharlaşmadan minimum oranda etkileniyor ve olabildiğince fazla miktarda su bitki ve toprakla buluşuyor. Dağıtım bölgemizdeki tarımsal faaliyetlerin büyük kısmını oluşturan pamuk ve mısırın su ihtiyacı diğer tarımsal ürünlere göre çok daha yüksek. Suya erişmek için kullanılan kuyuların derinliği Şanlıurfa’da ortalama 350 metre iken, Mardin’de ortalama 500 metre. Bu durum hem kuyu açma maliyetini hem de suyu yüzeye çıkarmak için kullanılan elektrik maliyetini ciddi oranda artırıyor.”

VAHŞİ SULAMA BÖLGEDE EN YAYGIN YÖNTEM 

Bölgede kuyu suları dışında Atatürk Barajı’ndan temin edilen suyla da sulama yapılıyor. Sulama ücretleri su miktarına göre değil; arazi büyüklüğüne göre yapılıyor. Harran Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarımsal Yapılar ve Sulama Bölümü Başkanı Doç. Dr. Ali Fuat Tarı’ya göre bu faktör, yüzey sulamanın yaygınlığının en önemli nedenini oluşturuyor. 

DEDAŞ’ın gerçekleştirdiği analizle ilgili görüş aldığı Ali Fuat Tarı, konuya ilişkin şunları söyledi, “Çiftçi ne kadar su kullanırsa kullansın birim alan için ödeyeceği ücret değişmiyor. Bu durum, üreticilerin daha çok su tasarrufu sağlayan modern sulama yöntemlerine yönelmelerinde engel oluşturuyor. 
Bölgede daha çok yüzey sulama yöntemi ağırlıkta. Yağmurlama ve damlama gibi verimli yöntemler ise daha az tercih ediliyor. Örneğin Şanlıurfa’da yaklaşık yüzde 80 yüzey sulama, yüzde 20 damlama sulama yöntemi, Diyarbakır’da yüzde 60-65 yüzey sulama, yüzde 35-40 damlama tekniği kullanılıyor. Mardin’de özellikle Kızıltepe ve Derik ovalarında yüzde 40 yüzey sulama, yüzde 60 damlama sulama, Siirt ve Batman illerinde ağırlıklı yüzey sulama, Şırnak’ta ise yüzde 80 yüzey sulama ve yüzde 20 damlama sulama yapılıyor.”

Vahşi sulama olarak da tanımlanan yüzey sulama yöntemi toprakta geri dönüşü zor tuzlanmalar yarattığı için de modern tarımda kullanılmıyor. Bitki besin maddelerinin yıkanması, taban sularının yükselmesi, su kaynaklarının israfı gibi handikaplar da tuzu biberi. Damlama sulama ve bu tekniğin uygun düşmediği durumlarda yağmurlama tekniği, bölge tarımında hem girdi maliyetleri hem ürün verimi hem de enerji tasarrufu açısından büyük önem taşıyor.

Önceki ve Sonraki Haberler
İlgili Haberler