20.09.2016
Salı

Türkiye’de tohumculuk sektörünün önde gelen şirketlerinden Yüksel Tohum AŞ, ihracattaki atılımlarını sürdürüyor. Brezilya’ya domates tohumu ihracatı için çalışmaya başlayan şirketin başarısı, bundan sonra Brezilya’ya tohum ihraç edecek başka firmalar için de kapıyı açmış oldu. Şirketin Amerika kıtalarından sorumlu satış müdürü Ziya Yıldız ile Brezilya hakkında ve Yüksel Tohum’un gelecek vizyonu hakkında konuştuk.  

Ziya Bey, Hal Postası olarak Yüksel Tohum’un Brezilya’ya tohum ihracatına başlamasından herkes gibi biz de heyecan duyduk. Şirketin sektördeki konumu birçok konuda öncü pozisyonu üstlenmesini sağlıyor. Bazı zorlukları da üstleniyor elbette. Brezilya örneği de resmi prosedürün başlatılması konusunda Yüksel Tohum’u uğraştırdı sanıyoruz. Nasıl bir yol izlendiğini anlatır mısınız?

Yüksel Tohum A.Ş. olarak sebze tohumculuğu konusunda her yaptığımız faaliyetin ilk olmasının zorluklarını sürekli yaşıyoruz. Ancak yaşadığımız gurur ve sektörümüzün bize yüklediği liderlik misyonunun sorumluluğu bu zorlukların üstesinden gelmemizi ve yorulmadan yolumuza devam etmemizi sağlıyor. Öte yandan ülkemizde tohumculuk sektörünün oluşması sürecinde tüm sektörümüzün zihin kodlarına tesir edecek işler ve başarılar gerçekleştirerek sektörümüze ve ülkemize hizmet etmek ve arkamızdan gelen paydaşlarımıza ilham kaynağı olmak bilinciyle daha çok çalışıyoruz.

Yüksel Tohum A.Ş. bugün Ürdün, Güney Kore, Pakistan, Hollanda, Meksika, Kanada, Polonya gibi ülkelerde kendine ait yatırımları olan ihracat odaklı bir firmadır. Bu bağlamda istisnasız bir şekilde çeşitlerimize ait tohumların satış ve pazarlama şansı olan tüm dünya ülkeleri, ilgi alanımıza giriyor.

“Asıl mesele ihracat sürecini başlatmak”

Ancak tohum ticareti stratejik bir alan olması ve karantina tedbirlerine tabi olması hasebiyle, doğasında kendine has zorluklar barındırıyor. Örneğin Türkiye’den herhangi bir başka ülkeye daha önce herhangi bir türe ait tohum ihraç edilmemişse; o ülkenin Türkiye’den o türe ait tohumların nasıl ithal edileceğine dair düzenlemeleri yoktur. Bu ‘ihracat yapmak imkânsız’ anlamına gelir. Örneğin Brezilya’ya, Türkiye’den daha önce hiç domates tohumu ihraç edilmediği için Brezilya’nın Türkiye’den domates tohumu ithalatına ilişkin bir yönetmeliği yoktur. Bu nedenle Türkiye’den Brezilya’ya domates tohumu ihraç etmek mümkün olmaz.

Peki, bir şekilde bu süreçlerin başladığı bir nokta vardır herhalde! Bu kilitleri açmanın yolu vardır muhakkak. Hiç ihracat yapılmamış bir ülkenin kilitleri nasıl açılıyor? Hangi yöntemle ilerliyorsunuz?

Birçok türde, birçok ülkeye ihracat yapmak, verdiğim bu örnekteki gibidir. Fakat ilkesel olarak bu ve buna benzer zorluklar Yüksel Tohum A.Ş. için engel teşkil etmiyor. Çözüm için elimizden geleni yapıyoruz. Ancak bir özel sektör firması olarak uluslararası, politik bir konuda yapabileceklerimiz de son derece sınırlı.

“Hiçbir ülke ithalata sıcak bakmaz”

Çünkü Brezilya resmi makamları ne bizi, ne de bizden tohum almak isteyen Brezilyalı firmaları muhatap kabul eder. Bu tamamen iki ülke bakanlıklarının sorumluluk alanına giren bir konu. Bu durumda konunun çözüme kavuşması, takdir edersiniz ki, yıllar alabilmektedir. Çünkü hem Türkiye’de hem de Brezilya’da bürokrasi çok yavaş işliyor. Hatta ihracat yapılacak, yani ithalat yapacak ülkeler böyle durumlarda tabiri caizse ipe un seriyorlar. Çeşitli bahanelerle süreci yavaşlatma, öteleme ve zorlaştırma cihetine gidiyorlar. Nihayetinde hiçbir ülke ithalata sıcak bakan politikalara sahip değildir.

“TSÜAB, belki 5 yıl sürecek olan işlemleri hızlandıran aktör oldu”

İşte tam da işlerin içinden çıkılamaz bir hal aldığı bu noktada bizlerin temsilcisi olan ve gücünü kanundan alan birliğimiz TSÜAB devreye girerek süreci hızlandırdı ve ülkemizin yerli tohum sektörünün önünü açtı. İthalatçı ülkelerin bu süreçte istedikleri ilk doküman PRA’lardır (PRA: Pest Risk Analysis; zararlı böcek risk analizi). Bu evrakın resmi yollardan ihracatçı ülke bakanlığı tarafından ithalatçı ülke bakanlığına teslim edilmesi gerekir. Bu aşamada birliğimiz tarafından evrak takibi elden yapılıp, tüm evrak ilgili ülkenin diline tercüme edildi ve Türk büyükelçiliğine ulaştırılarak Brezilya bakanlığına teslim edilmesi sağlandı. Birliğimizin buradaki katkısı süreci normal akışının en az beşte birine kısalmasını sağladı. Tam da bu aşamada Brezilya makamları Türkiye’den domates tohumu ithalatı ile ilgili yönetmeliğin hazırlanması işini akredite edilmiş özel bir kuruma verdiklerini belirten bir cevap verdiler. Adı geçen özel kurum bu iş için Türkiye’den ciddi paralar talep etti ve bu talep Bakanlığımızca reddedildi. Bu aşamada birliğimiz taşın altına elini koydu, sorumluluğu aldı ve gereken ödemeleri yaparak yönetmelik taslaklarının hazırlanmasını sağladı. Tüm bu işlemler sadece domates türü için değil, benzer beş farklı tür için de yapılmış oldu. Artık ülkemizden bu beş türün tohumlarının Brezilya’ya ihracatı ile ilgili taslak yönetmelikler, Brezilya bakanlığında yayınlanarak yürürlüğe girmeyi bekliyor. En az beş yıl alacağı öngörülen bu süreç birliğimizin inisiyatif almasıyla çok daha kısa bir zamanda çözümlendi. Bu sayede Türk tohumculuğunu önü açılmış oldu. Bu süreçte emeği geçen, katkı koyan herkese ve ülkemiz adına bu meseleyi sahiplenerek sonuca ulaştıran TSÜAB’a müteşekkiriz.

Brezilya’da domates üretimi hakkında bilgi verir misiniz? Örtüaltı üretim ne kadardır? İhracatının durumu nedir?

Brezilya gerek coğrafi büyüklüğü gerekse nüfus yapısı olarak neredeyse Avrupa kıtasına denk bir ülke. Öte yandan, örtü altı üretimi görmezden gelinebilecek bir büyüklüktedir. Üretimin hemen hemen tamamı, açık tarla üretimidir. Bir de şu var; Brezilya’da yetiştirilen ürünlerin tamamına yakın bir bölümü Brezilya içinde tüketiliyor. Yani ihracat konusunda pek bir etkinliği yok.

Yüksel Tohum’un ve TSÜAB’ın ufuk açıcı ve yol açıcı bir süreci tamamladığını söylediniz. Bu başarı kamu/mevzuat alanında çok önemli. Peki açtığınız bu kanal Güney Amerika ülkelerinde iyi örgütlenmiş sektörel derneklerle/STK’larla işbirliği ve diyalog yolunu da açabilir mi? Böyle bir gelişme var mı?

Elbette var. Bizim çalışmalarımızın yanında TSÜAB, Ur–Ge projesi kapsamında Güney Amerika’da üyelerinin ufkunu açacak projeler de yürütüyor. Zaman zaman Arjantin, Şili, Brezilya gibi ülkelere sivil temaslarda bulunmak ve ticaret köprüleri kurmak amacıyla seyahatler düzenleniyor.

Bu ülkeye domates tohumu ihraç edebilmenin Türkiye açısından önemi nedir? Yüksel Tohum olarak Brezilya ve G. Amerika projeksiyonunuz kısaca nedir?

Brezilya pazar büyüklüğü açısından son derece önemli bir ülke. Sadece bu ülkeye değil tüm dünyaya tohum ihraç edebilmenin önemini tartışmaya gerek yok. İhracat odaklı bir şirket olmamız dolayısıyla tüm dünya pazarları bizim için çok önemli.

“12 ay üretim; 12 ay ihracat”

Ancak Güney Amerika ülkeleri ve diğer güney yarım küre ülkelerinde mevsimlerin bize göre ters olmasından dolayı tüm yıla yayılan bir sezon faaliyeti içinde olmamızı sağlıyor. Örneğin yaz üretimi için kuzey yarım kürede ekim, kasım aylarında karpuz, kavun tohumu satarken Brezilya ve diğer güney yarım küre ülkelerinde mayıs, haziran gibi karpuz, kavun tohumu satıyoruz. Bu da bizim 12 ay tohum üretimi yapmamızı ve tam zamanlı sezona sahip olmamızı sağlıyor. Bu nedenle üretim sezonumuzu ve kapasitemizi artırmak için Korkuteli’de bir yatırım yaptık. 280 dekar örtüaltı alanı bulunan, açık alanda da araştırma ve deneme parselleri bulunan bu tesisimiz bugün dünyadaki en büyük araştırma tesislerinden biridir. Bir yandan kendi pazarımızı ve aslında ülke tohumculuğunun da pazarını geliştirmek için çalışırken; bir yandan da yıllık sezon içerisinde boşluk bırakmadan pazardaki talebi karşılamak için çalışıyoruz. Umuyorum Yüksel Tohum AŞ’nin ortaya koyduğu profil örnek olsun; bu örnekler çoğalsın ve Türk tarımı küresel aktörler arasında arzu edilen yerini alıp, arzu edilen atılımları yapsın…

 

Hal Postası

(Yüksel Tohum’un Korkuteli tesislerini tanıtan video linki: https://www.youtube.com/watch?v=G1BMT0RMmKY)

Etiketler:

Yüksel Tohum, Brezilya, tohum, domates, ihracat, ithalat, TSÜAB, PRA, pest risk analysis, Güney Amerika, Ur-Ge
 
KÖŞE YAZILARI
© 2018 www.halpostasi.com